Często słyszę od Klientów pytanie – Pani Mecenas skoro już mamy założoną sprawę o dział spadku to czy nie moglibyśmy dorzucić jeszcze do niej sprawy o zachowek? Pomysł znakomity, bo można byłoby od razu upiec dwie pieczenie na jednym ogniu, a dodatkowo zaoszczędzić  na opłatach sądowych – opłata za sprawę o dział spadku to 1000 zł, a w przypadku spraw o zachowek, opłata zależy od dochodzonej pozwem kwoty (5 % wartości zgłoszonego roszczenia; jeśli występujesz o 100 000 zł, opłata sądowa wyniesie 5000 zł).

Niestety, nie można w postępowaniu o dział spadku jednocześnie dochodzić roszczeń o zachowek. Taka konstrukcja prawna jest niedopuszczalna. Mało tego, sąd może odmówić zatwierdzenia ugody zawartej w postępowaniu o dział spadku, która zawierałaby obowiązek wypłaty kwoty pieniężnej tytułem zachowku.

Powyższe wynika z tego, że dla sprawy o dział spadku i o zapłatę zachowku polski ustawodawca przewidział inne tryby postępowań. Dział spadku będzie rozpatrywany przez sąd w postępowanie nieprocesowym, a sprawa o zachowek to tryb procesowy.

Nad tym zagadnieniem pochylił się Sąd Najwyższy, który już  w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 1966 r., sygn. akt. III CR 156/66 (OSNCP 1967/2 poz. 35) stwierdził , że „w sprawie dotyczącej zachowku, art. 686 kpc nie wprowadza wyjątku od zasady rozpoznawania sprawy w procesie (art. 13 § 1 kpc).”

Dlatego też, jeśli założyłeś przed sądem sprawę o dział spadku, a masz prawo do zachowku, musisz założyć jeszcze sprawę o zapłatę zachowku. Sprawy te mogą toczyć się równocześnie, chociaż w innych sądach. Pamiętaj tylko, że roszczenia o wypłatę zachowku ulegają przedawnieniu, nie należy z nimi zwlekać np. do zakończenia sprawy o dział spadku.

O zasadach dochodzenia zapłaty zachowku np. po rodzicach, przedawnieniu zachowku, czy jak przerwać bieg przedawnienia i innych przeczytasz na blogu Mec. Katarzyny Pluty www.zachowekbeztajemnic.pl. Na blogu znajdziesz wszystko co potrzebne do skonstruowania pozwu o zachowek (jest nawet wzór takiego pozwu), a także ogrom praktycznych, przydatnych wiadomości, które wykorzystasz w sprawie przed sądem. Polecam!

Polisa na życie czy wchodzi do spadku?

Małgorzata Woźniak05 listopada 2017Komentarze (0)

Polisa na życie dział spadkuWielokrotnie w trakcie spraw spadkowych, które prowadzę czy to postępowań o dział spadku, czy o zachowek, a nawet o podział majątku po rozwodzie Klienci pytają czy polisa na życie wchodzi do spadku,  czy bierze się ją pod uwagę przy wyliczaniu zachowku itd.

Odpowiedź brzmi NIE.  Suma ubezpieczeniowa należna po zmarłym ubezpieczonym nie wchodzi do spadku.  Jeśli złożysz we wniosku o dział spadku czy w pozwie o zachowek wniosek dowodowy o udostępnienie informacji o danych uposażonego z polisy oraz sumie uposażenia, wniosek taki będzie oddalony przez sąd jako bezzasadny.

Przykład:

Twoi rodzice, każde z osobna wskazali w  polisie Ciebie, jako jedynego uposażonego. W takim przypadku po ich śmierci otrzymasz pełną kwotę należnego świadczenia od ubezpieczyciela. Pieniądze z polisy będą wypłacone w ciągu 30 dni na wskazany przez Ciebie rachunek. Pieniądze te nie wejdą w skład masy spadkowej.

W przypadku kiedy rodzice zostawią spadek, pieniądze z polisy nie będą doliczane do schedy spadkowej. Nie będziesz miał także obowiązku wypłaty zachowku rodzeństwu.

Co z polisą na życie w przypadku odrzucenia przez Ciebie spadku

Złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku nie pozbawia Cię prawa do wypłaty świadczenia z tytułu ubezpieczenia na życie. Jest to uzasadnione właśnie tym, iż świadczenie z polisy nie wchodzi w skład masy spadkowej. Wynika to z przepisów kodeksu cywilnego – nie stanowią spadku prawa i obowiązki zmarłego przechodzące na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są spadkobiercami.

Podobnie jest z dyspozycją posiadacza rachunku ROR w banku do dwudziestokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, środkami zgromadzonymi na rachunku członka otwartego funduszu emerytalnego, czy też wypłatą udziałów członka spółdzielni – wszystkie nie stanowią spadku.

Polisa na życie a podatek

Polisa na życie jest skutecznym sposobem na ominięcie zapłaty podatku od spadku w przypadku dziedziczenia środków przez osoby dalej spokrewnione lub w ogóle niebędące rodziną. Dlaczego?  Jak wskazałam powyżej, osoby uprawnione do świadczenia, w przypadku śmierci spadkodawcy uzyskują je bezpośrednio od ubezpieczyciela bez konieczności przeprowadzania postępowania spadkowego.

Warto także wspomnieć, że  zgromadzone na polisie pieniądze są  chronione przed egzekucją komorniczą (maksymalnie do 75 proc. wysokości świadczenia).

Reasumując wiele plusów z polisy na życie, a minusów? … Nie znajduję. Pewnie powiecie, że minusy zależą od tego, po której stronie znajduje się spadkobierca. Faktycznie, osoba, która nie została uposażona w polisie, może nie czuć się komfortowo, bowiem nie służą jej żadne prawem dopuszczalne instrumenty do dochodzenia chociażby ułamkowej kwoty z polisy…

*****

Przeczytaj także: Akt poświadczenia dziedziczenia

Akt poświadczenia dziedziczenia

Małgorzata Woźniak01 października 2017Komentarze (0)

Akt poświadczenia dziedziczeniaNie chcesz iść do sądu spadku?  –  bo, nie lubisz sądów, albo po prostu dlatego, że chcesz mieć szybko „przeprowadzoną sprawę spadkową”, a wszyscy spadkobiercy są w  stanie stawić się w tym samym dniu, u jednego notariusza – możesz u notariusza sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia.

Akt poświadczenia dziedziczenia

Akt poświadczenia dziedziczenia jest odpowiednikiem sądowego  postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, tyle że sporządzanym przez notariusza. Akt poświadczenia dziedziczenia, może być sporządzony przez dowolnego notariusza na terenie całego kraju, co jest przeciwieństwem do postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, które może być wydane tylko przez sąd właściwy, czyli sąd spadku.

Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku [Zobacz, jak sporządzić wniosek o stwierdzenie nabycia spadku.]

Pierwszym etapem przy poświadczaniu dziedziczenia u notariusza jest sporządzenie tzw. protokołu dziedziczenia. Po nim notariusz sporządzi właściwy akt poświadczenia dziedziczenia. Zostaje on wpisany do rejestru poświadczeń dziedziczenia.

Warunki sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia

Ważne! Aby notariusz sporządził akt poświadczenia dziedziczenia, wymagana jest obecność wszystkich ustawowych spadkobierców, bez względu na to, czy upłynęło 6 miesięcy od dnia śmierci spadkodawcy. Czasem jest to warunek karkołomny do spełnienia.

Notariusz również nie sporządzi dla Ciebie aktu poświadczenia dziedziczenia jeżeli:

  • spadkodawca zmarł przed dniem 1.07.1984 r.;
  • dziedziczenie następuje na podstawie jednego z testamentów szczególnych np. ustnego;
  • między spadkobiercami istnieją odmienne zdania co do tytułu dziedziczenia, kręgu osób uprawnionych do spadku, albo udziałów w spadku.

Jeśli nie ma przesłanek negatywnych, ja zawsze rekomenduję moim Klientom sporządzanie aktów poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Jest to forma prostsza i szybsza. Notariusz poprosi Cię o te same dokumenty, które musiałbyś dostarczyć do sądu jako załączniki do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

Czas oczekiwania na pierwszą rozprawę spadkową w sądach warszawskich wynosi średnio 6 miesięcy, natomiast u notariusza sprawę „załatwiasz praktycznie od ręki”.

*****

Poczytaj także o:

 

Wzór wniosku o stwierdzenie nabycia spadku

Małgorzata Woźniak24 września 2017Komentarze (0)

Kilka tygodni temu, pisałam w jaki sposób powinieneś sporządzić prawidłowy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, a także jakie dokumenty musisz załączyć do wniosku. Poniżej prezentuje przykładowy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy.

Jak widzisz nie jest to żadna filozofia sporządzić taki wniosek. Problemy zaczynają się, kiedy nie znamy wszystkich spadkobierców, albo nie znamy ich miejsca pobytu, nie posiadamy wszystkich odpisów skróconych aktów stanu cywilnego. Jak postępować by uniknąć komplikacji przy sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, będę pisać na moim blogu.

 

 

Warszawa, dn. ……….. r.

 

Sąd Rejonowy w …

…Wydział Cywilny

ul……, ……….

 

 

Wnioskodawca:      1. Jan Kowalski

PESEL…..

ul……..

                                

 Uczestniczka:         Janina Malinowska

ul. ……….

 

Opłata od wniosku: 55 zł

 

Wniosek

o stwierdzenie nabycia spadku

 

Działając w imieniu własnym wnoszę o:

  1. stwierdzenie, że spadek po zmarłym w dniu ……….r. w Warszawie…………. ostatnio stale zamieszkałym w Warszawie przy ul….. nabyli na podstawie ustawy żona ….. i syn …………………..po ½ każde z nich,
  2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wymienionych w uzasadnieniu wniosku na okoliczności tam wskazane,
  3. ustalenie, że każdy z uczestników poniesie koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

 

Uzasadnienie

 

            Spadkodawca …………. zmarł w dniu ………..r. w Warszawie. W dacie śmierci pozostawał w związku małżeńskim z …………. i miał jedno dziecko – syna………….. Wobec faktu, iż spadkodawca nie pozostawił testamentu na podstawie art. 931 § 1 kc spadek nabyli żona ………..i syn …………….. po ½ każde z nich.

 

Dowód:

– odpis skrócony aktu zgonu……………;

– odpis skrócony aktu małżeństwa……..;

– odpis skrócony aktu urodzenia …………

            Ostatnim miejscem zamieszkania spadkodawcy  była ul…… w Warszawie ……….., a zatem sądem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Sąd Rejonowy w …………..

            W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne, a spadkobiercy nie składali do tej chwili oświadczeń o przyjęciu spadku lub jego odrzuceniu i za życia spadkodawcy nie zrzekali się dziedziczenia po nim.

 

……………..
(podpis)

 

Załączniki:

– 2 odpisy wniosku wraz z załącznikami,

– dowód uiszczenia opłaty sądowej.

Blog spadkowy po wakacjach

Małgorzata Woźniak10 września 2017Komentarze (0)

Witam po wakacyjnej przerwie.

Dopiero co zaczęłam pisać dla Was bloga, a tu już ucięłam sobie przerwę i to nie byle jaką, bo wakacyjną. Wypoczęłam, wyprawiłam dzieci do szkoły i wracam, bo Wasze sprawy wakacji nie mają 😉

Kolejne wpisy będą kontynuacją poprzednich. Chciałabym zamieścić jeszcze kilka postów bardziej ogólnych, będących wprowadzeniem do problematyki działu spadku. Po tym, szczegółowo będę omawiać zagadnienia, które w praktyce przysparzają najwięcej problemów np. kiedy i co zaliczamy na schedę spadkową, czy pieniądze z polisy na życie wchodzą do działu spadku,  czy można w sprawie o dział spadku zgłosić wniosek o nierówne udziały małżonków w majątku wspólnym, etc.

Zapraszam do śledzenia mojego bloga.