W poprzednim poście [który przeczytasz tutaj] opisywałam z jakim żądaniem powinieneś zwrócić się do sądu, kiedy przedmiotem spadku jest nieruchomość, która wchodziła w skład majątku wspólnego małżonków.

Poniżej zamieszczam wzór wniosku, który jest wnioskiem „trzy w jednym” dział spadku wraz z wnioskiem o podział majątku wspólnego oraz zniesieniem współwłasności nieruchomości.

*****

Warszawa, dnia 14 lutego 2018r.

Sąd Rejonowy w ………….

I Wydział Cywilny

 

Wnioskodawczynie:              1. ……………

                                               Zam. ……….

                                               PESEL: ……..

  1. …………….
  2. …………….

                                               PESEL: ………

Uczestnik postępowania:     …………………

  1. ……………..

                                               PESEL: ……….

wartość przedmiotu sprawy: ……zł

opłata: 1500 zł

WNIOSEK

o zniesienie współwłasności i dział spadku

 

Działając w imieniu własnym, wnosimy o:

  1. ustalenie, że w skład majątku wspólnego spadkodawczyni …..i …… wchodzi lokal mieszkalny numer .. o powierzchni ..m2, położony przy ul. ….. w Warszawie, dla którego Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie … Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer WA2M/……………../0,
  2. ustalenie, że udziały w majątku wspólnym małżonków …… są równe,
  3. ustalenie, że w skład spadku po ……………wchodzi udział wynoszący ½ części w nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny numer…, położonej przy ul. …. w Warszawie, dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie … Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer WA2M/……/0, o powierzchni ….
  4. dokonanie podziału majątku wspólnego i działu spadku po zmarłej ….., w skład którego wchodzi udział wynoszący ½ części w nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny numer .., położonej przy ul. … w Warszawie, dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie … Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer WA2M/………../0, o powierzchni … poprzez jego przyznanie na wyłączną własność uczestnikowi postępowania …………… z jednoczesnym zasądzeniem obowiązku spłaty na rzecz wnioskodawczyń według przysługujących im udziałów w spadku;
  5. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych.

W przedmiocie dowodów wnoszę o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:

 

  1. przesłuchania stron w trybie art. 299 k.p.c. na okoliczność składu masy spadkowej po….., wartości masy spadkowej, zasadności przyznania lokalu uczestnikowi.
  2. aktu notarialnego z dnia …..roku sporządzonego przed……., notariuszem w ….w Warszawie, Rep nr …na okoliczność współwłasności małżeńskiej oraz posiadania przez zmarłą ½ części w nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr …, położonej przy ul. ….w Warszawie wraz ze związanym z tym prawem udziałem w wysokości ….części w nieruchomości wspólnej, którą stanowi prawo użytkowania wieczystego oraz części budynku i jego urządzenia, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców położonego przy ul. ……..w Warszawie
  3. wydruku z księgi wieczystej nr WA2M/……./0 na okoliczność składu masy spadkowej po zmarłej ;
  4. aktu notarialnego – protokołu dziedziczenia i oświadczenia dotyczącego wyjawienia majątku z dnia….. sporządzonego przed ….na okoliczność dokonania poświadczenia dziedziczenia po zmarłej ….przez …oraz …..oraz złożonego przez nie oświadczenia dotyczącego wyjawienia majątku
  5. aktu notarialnego – aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia ……na okoliczność poświadczenia dziedziczenia po zmarłej ……przez wnioskodawczynie;

Ponadto wnoszę o zobowiązanie uczestnika ….do przedłożenia informacji z banku o posiadanych rachunkach bankowych i lokatach, ich wysokości na dzień śmierci żony……  na okoliczność ustalenia wartości majątku wspólnego małżonków…….

Wykonując zobowiązanie wynikające z treści art. 187§1 punkt 3 k.p.c. informujemy, iż wnioskodawczynie nie podejmowały próby polubownego załatwienia sprawy.

 

UZASADNIENIE

 

Spadkodawczyni …..ostatnio zamieszkała przy ul. ……w Warszawie zmarła w dniu ….. pozostawiając testament notarialny.

Dowód: akt notarialny

Dnia….. przed notariuszem w Warszawie, sporządzony został akt notarialny, w którym to wnioskodawczynie, córki spadkodawczyni, złożyły oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Dowód: akt notarialny

Tego samego dnia sporządzony został również akt poświadczenia dziedziczenia, w którym to, notariusz w Warszawie poświadczył, że spadek po …..nabyły na podstawie testamentu notarialnego, z dobrodziejstwem inwentarza wnioskodawczynie w udziale wynoszącym ½ części.

Dowód:  akt poświadczenia dziedziczenia

Skład i wartość masy spadkowej

W skład spadku po ….. wchodzi udział wynoszący ½ części w nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr .., położonej przy ul. ……w Warszawie, o powierzchni…., wraz ze związanym z tym prawem udziałem w wysokości …części w nieruchomości wspólnej, którą stanowi prawo użytkowania wieczystego oraz części budynku i jego urządzenia, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców położonego przy ul. …….w Warszawie.

Dowód: akt notarialny

Uczestnik na stałe zamieszkuje mieszkanie przy ul…., w którym to mieszkał z żoną aż do dnia jej śmierci. Wnioskodawczynie nie zamierzają zmieniać miejsca zamieszkania i zajmować ww. lokalu. Nie chcą również, aby uczestnik, wyprowadzał się z mieszkania, w którym spędził większość swojego życia. W związku z tym, wnioskodawczynie zgodnie przyznały, iż przyznanie mu ww. lokalu wraz z wyłączną własnością co do tego lokalu i zobowiązanie go do dokonania spłat na rzecz wnioskodawczyń wydaje się być słuszne i zgodne z zasadami współżycia społecznego.

Biorąc pod uwagę obecne ceny rynkowe mieszkań o podobnej powierzchni i wybudowanych w zbliżonym okresie czasu, co przedmiotowe mieszkanie, jego wartość szacować można na ok. …. W związku z tym spłaty na rzecz każdej z wnioskodawczyń wyniosłyby po ok. …….zł.

Wnioskodawczynie mają wiedzę, iż uczestnik posiada środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym prawdopodobnie w banku …., jednakże nie znana jest ich wysokość. Spadkodawczyni miała z małżonkiem ustawową wspólność majątkową małżeńską w związku z tym oszczędności uczestnika stanowią majątek wspólny małżonków i połowa ich powinna stanowić masę spadkową po zmarłej…….

W świetle powyższych wyjaśnień, wniosek zawarty w petitum niniejszego pisma jest uzasadniony i konieczny.

 

Załączniki:

  1. dowód uiszczenia opłaty sądowej w wysokości 1500 zł,
  2. akt notarialny
  3. wydruk z księgi wieczystej,
  4. akt notarialny,
  5. akt poświadczenia dziedziczenia
  6. odpis wniosku wraz z załącznikami.

 *****

Sprawy o dział spadku mogą być skomplikowane same w sobie. Poziom komplikacji wzrasta kiedy dział spadku trzeba połączyć ze zniesieniem współwłasności nieruchomości oraz podziałem majątku wspólnego małżeńskiego spadkodawców. Takie sytuacje zdarzają się często:

– bo, spadkodawca w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim,

– bo, do spadku wchodzi nieruchomość, którą trzeba podzielić;

W myśl art. 689 kpc jeśli cały majątek spadkowy, stanowi współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie, dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu. Przy czym jeśli w skład spadku wchodzi udział spadkodawcy w majątku objętym wspólnością ustawową, do dokonania działu spadku niezbędne jest jednoczesne z działem spadku połączone we wspólnym postępowaniu lub uprzednie przeprowadzenie podziału majątku wspólnego (zob. uchwała SN z 2.03.1972 r., sygn. III CZP 100/71, opublik. w OSNC z 1972 r., nr 7-8, poz. 129).

Sąd w takim postępowaniu musi ustalić:

– co wchodzi w skład spadku,

– co składa się na majątek wspólny spadkodawcy i małżonka spadkodawcy,

– stopień przyczyniania się małżonków do powstania majątku wspólnego (tj. czy udziały w majątku wspólnym są równe, czy przyjąć że udziały równe nie są), a także określić sposób podziału majątku spadkowego i wspólnego.

Formułując wniosek o dział spadku, powinieneś już w nim zawrzeć wszystkie te żądania.

W przypadku nie złożenia wniosku o podział majątku wspólnego, sąd wezwie Cię do uzupełnienia braków formalnych najczęściej pod rygorem zawieszenia postępowania zgodnie z art. 177 § 1 pkt 6 kpc. Nie uzupełnienie braków formalnych w terminie spowoduje zawieszenie postępowania.

Decyzja sądu nie oznacza końca świata. Nawet po wydaniu przez sąd postanowienia zawieszającego postępowanie, wniosek o dział spadku można uzupełnić, jednak to wszystko przedłuża postępowanie, które i tak z zasady do najkrótszych nie należy.

Wzór wniosku znajdziesz tu

Często zdarza się, że w sprawach o dział spadku strony chcą rozliczać każdą przysłowiową łyżeczkę np. prezenty, które otrzymałeś od spadkodawcy na urodziny, imieniny, czy inne okazje.

Czy można żądać zaliczenia na poczet schedy spadkowej otrzymanego do spadkodawcy okolicznościowego prezentu?

Z pomocą przychodzi art. 1039 § 3 kc –  zaliczeniu na poczet schedy spadkowej nie podlegają drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte.  Chodzi tu o darowizny, których wręczanie wynika z przyjętych w danym środowisku zwyczajów np. z okazji świąt, imienin, urodzin, ślubu czy innych zdarzeń o charakterze osobistym i rodzinnym.

Jak ocenić czy uczyniona darowizna jest drobna i zwyczajowo w danych stosunkach przyjęta?

Będzie to zależeć od okoliczności konkretnego przypadku. Przy dokonywaniu oceny musisz uwzględniać sytuację majątkową zarówno darczyńcy, jak i obdarowanego w chwili dokonywania darowizny. Decydujące znaczenie jednak będzie miała sytuacja materialna spadkodawcy – darczyńcy, np. jeśli otrzymasz prezent od babci w kwocie 5 000 zł, która utrzymuje się z emerytury w wysokości 1200 zł miesięcznie i sama potrzebuje pomocy, to z pewnością ten prezent będzie można doliczyć do spadkowej. Szczególnie wtedy, gdy się okaże, że Twoja babcia, kwotę 5000 zł oszczędzała przez długie miesiące. Inaczej wyglądała by sytuacja kiedy otrzymałeś prezent ślubny od babci w powyżej wysokości, lecz babcia prowadzi dobrze prosperująca działalność, a kwota przekazanego prezentu, stanowi znikomy procent jej miesięcznych dochodów.

Panuje pogląd, że przy wielu darowiznach uczynionych na rzecz jednego spadkobiercy rozstrzygające znaczenie ma wartość pojedynczej darowizny, a nie globalna suma ich wartości. Pogląd ten może być  jednak dyskusyjny, kiedy otrzymujesz kilkanaście prezentów, od babci z przykładu powyżej, ale tej z dobrze prosperującą firmą. Tutaj zasadne może być rozlicznie globalnej sumy uczynionych prezentów.

*****

Poczytaj też o tym, czy polisa na życie wchodzi do spadku >>

Często słyszę od Klientów pytanie – Pani Mecenas skoro już mamy założoną sprawę o dział spadku to czy nie moglibyśmy dorzucić jeszcze do niej sprawy o zachowek? Pomysł znakomity, bo można byłoby od razu upiec dwie pieczenie na jednym ogniu, a dodatkowo zaoszczędzić  na opłatach sądowych – opłata za sprawę o dział spadku to 1000 zł, a w przypadku spraw o zachowek, opłata zależy od dochodzonej pozwem kwoty (5 % wartości zgłoszonego roszczenia; jeśli występujesz o 100 000 zł, opłata sądowa wyniesie 5000 zł).

Niestety, nie można w postępowaniu o dział spadku jednocześnie dochodzić roszczeń o zachowek. Taka konstrukcja prawna jest niedopuszczalna. Mało tego, sąd może odmówić zatwierdzenia ugody zawartej w postępowaniu o dział spadku, która zawierałaby obowiązek wypłaty kwoty pieniężnej tytułem zachowku.

Powyższe wynika z tego, że dla sprawy o dział spadku i o zapłatę zachowku polski ustawodawca przewidział inne tryby postępowań. Dział spadku będzie rozpatrywany przez sąd w postępowanie nieprocesowym, a sprawa o zachowek to tryb procesowy.

Nad tym zagadnieniem pochylił się Sąd Najwyższy, który już  w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 1966 r., sygn. akt. III CR 156/66 (OSNCP 1967/2 poz. 35) stwierdził , że „w sprawie dotyczącej zachowku, art. 686 kpc nie wprowadza wyjątku od zasady rozpoznawania sprawy w procesie (art. 13 § 1 kpc).”

Dlatego też, jeśli założyłeś przed sądem sprawę o dział spadku, a masz prawo do zachowku, musisz założyć jeszcze sprawę o zapłatę zachowku. Sprawy te mogą toczyć się równocześnie, chociaż w innych sądach. Pamiętaj tylko, że roszczenia o wypłatę zachowku ulegają przedawnieniu, nie należy z nimi zwlekać np. do zakończenia sprawy o dział spadku.

O zasadach dochodzenia zapłaty zachowku np. po rodzicach, przedawnieniu zachowku, czy jak przerwać bieg przedawnienia i innych przeczytasz na blogu Mec. Katarzyny Pluty www.zachowekbeztajemnic.pl. Na blogu znajdziesz wszystko co potrzebne do skonstruowania pozwu o zachowek (jest nawet wzór takiego pozwu), a także ogrom praktycznych, przydatnych wiadomości, które wykorzystasz w sprawie przed sądem. Polecam!

Polisa na życie czy wchodzi do spadku?

Małgorzata Woźniak05 listopada 20172 komentarze

Polisa na życie dział spadkuWielokrotnie w trakcie spraw spadkowych, które prowadzę czy to postępowań o dział spadku, czy o zachowek, a nawet o podział majątku po rozwodzie Klienci pytają czy polisa na życie wchodzi do spadku,  czy bierze się ją pod uwagę przy wyliczaniu zachowku itd.

Odpowiedź brzmi NIE.  Suma ubezpieczeniowa należna po zmarłym ubezpieczonym nie wchodzi do spadku.  Jeśli złożysz we wniosku o dział spadku czy w pozwie o zachowek wniosek dowodowy o udostępnienie informacji o danych uposażonego z polisy oraz sumie uposażenia, wniosek taki będzie oddalony przez sąd jako bezzasadny.

Przykład:

Twoi rodzice, każde z osobna wskazali w  polisie Ciebie, jako jedynego uposażonego. W takim przypadku po ich śmierci otrzymasz pełną kwotę należnego świadczenia od ubezpieczyciela. Pieniądze z polisy będą wypłacone w ciągu 30 dni na wskazany przez Ciebie rachunek. Pieniądze te nie wejdą w skład masy spadkowej.

W przypadku kiedy rodzice zostawią spadek, pieniądze z polisy nie będą doliczane do schedy spadkowej. Nie będziesz miał także obowiązku wypłaty zachowku rodzeństwu.

Co z polisą na życie w przypadku odrzucenia przez Ciebie spadku

Złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku nie pozbawia Cię prawa do wypłaty świadczenia z tytułu ubezpieczenia na życie. Jest to uzasadnione właśnie tym, iż świadczenie z polisy nie wchodzi w skład masy spadkowej. Wynika to z przepisów kodeksu cywilnego – nie stanowią spadku prawa i obowiązki zmarłego przechodzące na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są spadkobiercami.

Podobnie jest z dyspozycją posiadacza rachunku ROR w banku do dwudziestokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, środkami zgromadzonymi na rachunku członka otwartego funduszu emerytalnego, czy też wypłatą udziałów członka spółdzielni – wszystkie nie stanowią spadku.

Polisa na życie a podatek

Polisa na życie jest skutecznym sposobem na ominięcie zapłaty podatku od spadku w przypadku dziedziczenia środków przez osoby dalej spokrewnione lub w ogóle niebędące rodziną. Dlaczego?  Jak wskazałam powyżej, osoby uprawnione do świadczenia, w przypadku śmierci spadkodawcy uzyskują je bezpośrednio od ubezpieczyciela bez konieczności przeprowadzania postępowania spadkowego.

Warto także wspomnieć, że  zgromadzone na polisie pieniądze są  chronione przed egzekucją komorniczą (maksymalnie do 75 proc. wysokości świadczenia).

Reasumując wiele plusów z polisy na życie, a minusów? … Nie znajduję. Pewnie powiecie, że minusy zależą od tego, po której stronie znajduje się spadkobierca. Faktycznie, osoba, która nie została uposażona w polisie, może nie czuć się komfortowo, bowiem nie służą jej żadne prawem dopuszczalne instrumenty do dochodzenia chociażby ułamkowej kwoty z polisy…

*****

Przeczytaj także: Akt poświadczenia dziedziczenia